Bölgemiz, Kadın İstihdamında İkinci

Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı (TÜİK) İstatistiklerle Kadın verilerini açıkladı. TÜİK Başkanlığı tarafından verilen bilgiye göre; TR82 (Kastamonu, Çankırı, Sinop) bölgesi, yüzde 6,7 oranla kadınlarda işsizliğin en düşük olduğu bölge oldu.

2024 yılında Kadın işsizlik oranı önceki yıla göre 0,6 puan azalarak yüzde 6,7 seviyesine gelmiştir. Kadınlardaki işsizlik oranı ile bölgemiz 26 bölge arasında işsizliğin en düşük olduğu bölge olmuştur. 2024 yılında bölgemizde kadınlarda işgücüne katılım oranı önceki yıla göre 0,6 puan artarak yüzde 41,2 seviyesinde gerçekleşmiştir. Bu oran ile bölgemiz, tüm bölgeler arasında TR32(Aydın, Denizli, Muğla) bölgesi ile birlikte 2. sırada yer almıştır.

Bölgemiz, Kadın İstihdam Oranında Yüzde 38,4 İle İkinci Sırada Yer Aldı

2024 yılında TR82 (Kastamonu, Çankırı, Sinop) Bölgesinin toplam nüfusu 806 bin331 oldu. Bu sayının 660 binini ise Kurumsal olmayan nüfus oluşturdu. Kurumsal olmayan kadın nüfusu 339 bin olurken, 130 bin kadın ise istihdam da yer aldı.

Bölgemizde kadınların istihdam oranı, geçen yıla göre 0,8 puan artarak yüzde 38,4 olmuştur. Bölgemiz, kadınlardaki istihdam oranı ile bölgeler arasında 2. sırada yer almıştır. Bölgemizde istihdam edilenlerin Kadınların yüzde 52,2'si Tarım, yüzde 33,8'i Hizmet ve yüzde 14,0'ü Sanayi sektöründe yer aldı. 2024 yılında bölgemizde kadınlarda istihdam edilenlerin sektörlere göre dağılımına bakıldığında, ilk sırada yüzde 52,2 ile tarım sektörünün olduğu görülmektedir. Bölgemizde tarım sektörünün payı, geçen yıla göre 3,9 puan artmıştır. Bu oran ile Bölgemiz, kadınlarda tarımdaki istihdam oranının en yüksek olduğu bölge konumundadır. Kadınlarda Sanayi sektörünün istihdamdaki payı geçen yıla göre 2,4 puan azalarak yüzde 14,0 olmuştur. Bu oran ile bölgemiz sanayi istihdamının en yüksek olduğu 14. bölge konumundadır. Kadınlarda Hizmet sektörünün istihdamdaki payı geçen yıla göre 1,4 puan azalarak yüzde 33,8 olmuştur. Bu oran ile bölgemiz tüm bölgeler içinde son sırada (26.) yer almaktadır.

Kastamonu Nüfusunun Yüzde 50,4'ünü Kadın Nüfus Oluşturdu

2025 yılında Kastamonu nüfusunun (379 bin 934 kişi) yüzde 50,4'ünü kadın nüfus (191 bin 544 kişi), yüzde 49,6'sını ise erkek nüfus (188 bin 390 kişi) oluşturdu. Kastamonu'da 2025 yılında toplam kadın nüfusunun yüzde 82,9'u 18 ve daha yukarı yaşta iken, kadınların yüzde 23,1'i ise 65 yaş ve üzerindedir. Kastamonu'da 2024 yılında 6 ve daha yukarı yaşta olan ve okuma yazma bilen kadın nüfus oranı yüzde 93,8'dir. 2025 yılında Kastamonu'da, ilk evlenme yaşı kadınlarda 25,7 iken bu yaş erkeklerde 27,6 olarak hesaplandı.

Türkiye Nüfusunun Yüzde 49,98'ini Kadınlar Oluşturdu

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre 31 Aralık 2025 tarihi itibarıyla, kadın nüfus 43 milyon 32 bin 734 kişi, erkek nüfus 43 milyon 59 bin 434 kişi oldu. Diğer bir ifadeyle, toplam nüfusun yüzde 49,98'ini kadınlar, yüzde 50,02'sini ise erkekler oluşturdu. Kadınlar ile erkekler arasındaki bu oransal denge, kadınların daha uzun yaşaması nedeniyle, 60 ve daha yukarı yaş grubundan itibaren kadınların lehine değişti. Kadın nüfusun oranı, 60-74 yaş grubunda yüzde 51,9 iken 90 ve üzeri yaş grubunda yüzde 69,7 oldu.
Hayat Tabloları sonuçlarına göre doğuşta beklenen yaşam süresi 2022-2024 döneminde Türkiye geneli için 78,1 yıl iken kadınlarda 80,7 yıl, erkeklerde 75,5 yıl oldu. Genel olarak kadınların erkeklerden daha uzun yaşadığı ve doğuşta beklenen yaşam süresi farkının 5,2 yıl olduğu görüldü. Belirli bir yaştaki kişinin günlük hayattaki faaliyetlerini sınırlandıracak bir sağlık sorunu olmadan yaşaması beklenen yıl sayısını ifade eden sağlıklı yaşam süresi, 2022-2024 döneminde sıfır yaşında bulunan bir kişi için Türkiye genelinde 57,6 yıl iken kadınlarda 56,3 yıl, erkeklerde 58,9 yıl oldu. Buna göre, erkeklerin doğuşta sağlıklı yaşam süresinin kadınlardan 2,6 yıl daha uzun olduğu görüldü.

Ortalama Eğitim Süresi Kadınlarda 8,8 Yıl Oldu

Ulusal Eğitim İstatistiklerine göre 25 yaş ve üzeri nüfusun ortalama eğitim süresinin yıllara göre arttığı görüldü. Türkiye geneli için 25 yaş ve üzeri nüfusun ortalama eğitim süresi 2011 yılında 7,3 yıl, kadınlarda 6,4 yıl, erkeklerde 8,3 yıl iken, 2024 yılında Türkiye genelinde 9,5 yıl, kadınlarda 8,8 yıl, erkeklerde 10,2 yıl oldu.

Ulusal Eğitim İstatistiklerine göre en az bir eğitim düzeyini tamamlayan 25 ve daha yukarı yaştaki nüfusun toplam nüfus içindeki oranının 2008-2024 yılları arasında arttığı görüldü. En az bir eğitim düzeyini tamamlayan 25 ve daha yukarı yaştaki bireylerin toplam nüfus içindeki oranı, 2008 yılında yüzde 75,1 iken 2024 yılında yüzde 92,6 oldu. Bu oran cinsiyete göre incelendiğinde, 2008 yılında en az bir eğitim düzeyini tamamlayan 25 ve daha yukarı yaştaki kadınların oranı yüzde 67,5, erkeklerin oranı yüzde 82,8 iken, bu oran 2024 yılında kadınlarda yüzde 88,3, erkeklerde ise yüzde 97,0 oldu. Ulusal Eğitim İstatistiklerine göre yüksekokul ve fakülte, yüksek lisans ve doktora mezunu olan 25 ve daha yukarı yaştaki nüfusun toplam nüfus içindeki oranı, 2008 yılında yüzde 9,1 iken 2024 yılında yüzde 25,2 oldu. Bu oran cinsiyete göre incelendiğinde, 2008 yılında yükseköğretim mezunu olan 25 ve daha yukarı yaştaki kadınların oranı yüzde 7,1, erkeklerin oranı yüzde 11,2 iken bu oran 2024 yılında kadınlarda yüzde 23,6, erkeklerde ise yüzde 26,8 oldu. Ulusal Eğitim İstatistiklerine göre ebeveynin tamamladığı eğitim düzeyine göre ferdin tamamladığı eğitim düzeyi oranına bakıldığında, ebeveynin eğitim seviyesi yükseldikçe bireyin eğitim düzeyinin yükseldiği görüldü. Annesi yükseköğretim mezunu olan 25 yaş ve üzeri nüfusun 2024 yılında yüzde 84,4'ünün yükseköğretim mezunu olduğu görüldü. Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre 2024 yılında 15 ve daha yukarı yaştaki nüfusun işgücüne katılma oranının yüzde 54,2 olduğu görüldü. Bu oran kadınlarda yüzde 36,8, erkeklerde ise yüzde 72,0 oldu. İşgücüne katılma oranı eğitim durumuna göre incelendiğinde, kadınların eğitim seviyesi yükseldikçe işgücüne daha fazla katıldıkları görüldü. Okuryazar olmayan kadınların işgücüne katılma oranı yüzde 14,6, lise altı eğitimli kadınların işgücüne katılma oranı yüzde 27,5, lise mezunu kadınların işgücüne katılma oranı yüzde 38,5, mesleki veya teknik lise mezunu kadınların işgücüne katılma oranı yüzde 43,8 iken, yükseköğretim mezunu kadınların işgücüne katılma oranı yüzde 68,7 oldu.

Kadınların İstihdam Oranının Erkeklerin Yarısından Daha Az Olduğu Görüldü

Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre 2024 yılında 15 ve daha yukarı yaştaki nüfusun istihdam oranının yüzde 49,5 olduğu görüldü. Bu oran kadınlarda yüzde 32,5, erkeklerde ise yüzde 66,9 oldu. En yüksek istihdam oranı yüzde 54,7 ile TR61 (Antalya, Isparta, Burdur) bölgesinde, en düşük istihdam oranı ise yüzde 39,5 ile TRC3 (Mardin, Batman, Şırnak, Siirt) ve TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkari) bölgelerinde gerçekleşti. En yüksek kadın istihdam oranı, yüzde 39,3 ile TR61 (Antalya, Isparta, Burdur) bölgesinde, en düşük kadın istihdam oranı ise yüzde 20,9 ile TRB2 (Van, Muş, Bitlis, Hakkari) bölgesinde gerçekleşti. En yüksek erkek istihdam oranı, yüzde 72,3 ile TR21 (Tekirdağ, Edirne, Kırklareli) bölgesinde, en düşük erkek istihdam oranı ise yüzde 59,0 ile TRC2 (Şanlıurfa, Diyarbakır) bölgesinde gerçekleşti. Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre yarı zamanlı çalışanların istihdam içindeki oranının 2024 yılında yüzde 12,1 olduğu görüldü. Bu oran kadınlarda yüzde 18,3, erkeklerde ise yüzde 9,0 oldu.

Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre hanesinde 3 yaşın altında çocuğu olan 25-49 yaş grubundaki bireylerin istihdam oranı, 2014 yılında yüzde 59,8 iken 2024 yılında yüzde 60,0 oldu. Bu oran cinsiyete göre incelendiğinde, 2024 yılında hanesinde 3 yaşın altında çocuğu olan 25-49 yaş grubundaki kadınların istihdam oranının yüzde 26,9, erkeklerin istihdam oranının ise yüzde 90,9 olduğu görüldü. Dışişleri Bakanlığı verilerine göre kadın büyükelçi oranı 2011 yılında yüzde 11,9 iken 2025 yılında yüzde 28,4 oldu. Erkek büyükelçi oranı ise 2011 yılında yüzde 88,1 iken 2025 yılında yüzde 71,6 oldu. Türkiye Büyük Millet Meclisi verilerine göre 2025 yıl sonu itibarıyla 592 milletvekili içerisinde kadın milletvekili sayısının 118, erkek milletvekili sayısının ise 474 olduğu görüldü. Meclisteki kadın milletvekili oranı 2007 yılında yüzde 9,1 iken, 2025 yılında yüzde 19,9 oldu.

Yükseköğretim İstatistiklerine göre yükseköğretimde görevli profesörler içerisindeki kadın profesör oranı 2010-2011 öğretim yılında yüzde 27,6 iken 2024-2025 öğretim yılında yüzde 34,9 oldu. Yükseköğretimde görevli doçentler içerisindeki kadın doçent oranı ise, 2010-2011 öğretim yılında yüzde 32,2 iken 2024-2025 öğretim yılında yüzde 43,3 oldu. Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre üst ve orta düzey yönetici pozisyonundaki kadın oranı 2012 yılında yüzde 14,4 iken 2024 yılında yüzde 21,5 oldu.