Küre Dağları Ne Zaman Milli Park İlan Edildi?

Kastamonu ve Bartın il sınırları içerisinde yer alan Küre Dağları Milli Parkı; kanyonları, mağaraları, şelaleleri, zengin bitki örtüsü ve yaban hayatıyla Batı Karadeniz'in en önemli doğal alanları arasında yer alıyor.

Batı Karadeniz Bölgesi'nde Kastamonu ve Bartın il sınırları içerisinde yer alan Küre Dağları Milli Parkı, sahip olduğu doğal, jeolojik, biyolojik ve kültürel değerlerle dikkat çekiyor. Milli parkın kaynak değerlerini başta Valla Kanyonu ve Ilgarini Mağarası olmak üzere önemli jeolojik oluşumlar, Ilıca Şelalesi gibi doğal güzellikler, zengin flora ve fauna ile bölgeye özgü otantik ve folklorik kültürel değerler oluşturuyor.

Milli park, Türkiye'nin doğal değerlerinin büyük ölçüde tahrip görmeden korunabildiği alanlardan biri olarak öne çıkıyor. İyi korunmuş orman örtüsüne ve zengin otsu floraya sahip olan parkta ayı, kurt, çakal, yaban domuzu, geyik, karaca, sansar ve sincap gibi çok sayıda memeli türü ile ötücü kuşlar yaşamını sürdürüyor.

2000 Yılında Milli Park İlan Edildi

Küre Dağları, 1998 yılında Dünya Doğayı Koruma Vakfı (WWF) tarafından Avrupa ormanlarında korumada öncelikli alanlardan biri olarak seçildi. 2000 yılında ise Milli Park ilan edilen bölge, WWF'nin III. Milenyuma girerken başlattığı 'Yaşayan Gezegen Kampanyası' çerçevesinde 'Türkiye'nin Dünyaya Armağanı' olarak kabul edildi.

Küre Dağları Milli Parkı, 2012 yılında Avrupa'nın seçkin koruma alanlarını simgeleyen Pan Parklar arasında yerini aldı. Böylece Küre Dağları Milli Parkı, Avrupa'nın 13'üncü, Türkiye'nin ise ilk Pan Park'ı olarak ilan edildi.

Batı Karadeniz Bölümü'nün Küre Dağları üzerinde en zengin flora ve faunaya sahip yörelerinden biri olan milli park, aynı zamanda bölgenin kullanıma açılmamış bakir alanlarından biri olma özelliğini taşıyor. Milli park alanının büyük bölümü Kastamonu il sınırları içerisinde bulunuyor.

Milli park çevresinde idari olarak Azdavay, Pınarbaşı, Ulus, Bartın, Kurucaşile, Amasra ve Cide yer alıyor.

Parkta yaşayan hayvanlar arasında geyik, karaca, ayı, kurt, tilki, çakal, tavşan, yaban domuzu, ötücü kuşlar, yırtıcı kuşlar ve sürüngenler bulunuyor.

Pınarbaşı ilçesinde ekoturizm merkezi olarak öne çıkan Paşa Konağı da Küre Dağları'ndaki keşiflerde konaklama amacıyla kullanılabilecek merkezlerden biri olarak dikkat çekiyor.

Milli Park ve çevresinde görülmesi gereken yerler arasında kuşbakışı Valla Kanyonu, Horma Kanyonu Geçişi, Ilgarini Mağarası ve Armutlu Çayırı bulunuyor.

675 Bitki Türü Tespit Edildi

Küre Dağları, 'Kuzey Anadolu yapraklı ve iğne yapraklı ormanları' olarak tanımlanan alt eko-bölgeye ve 'Karadeniz Nemli Ormanları' ekotipine ait, tehlike altındaki karstik dağlık alanların günümüzdeki en güzel örneklerinden birini temsil ediyor.

Milli Parkın öneminin özellikle sahip olduğu ekosistem ve habitat çeşitliliğinden kaynaklandığı belirtiliyor. Ana ekosistem tipleri arasında doğal orman ekosistemleri, bozuk orman ekosistemleri, geleneksel tarım ekosistemleri ve akarsu ekosistemleri bulunuyor. Mikro-ekosistemler arasında ise kanyon ekosistemleri ve orman içi çayır ekosistemleri yer alıyor.

Bu ekosistemler içerisinde 675 bitki türünün varlığı bilinirken, gerçek bitki türü sayısının çok daha fazla olduğu tahmin ediliyor.

Cide'nin güneyinde bulunan karstik çöküntüler ve ıssız ortamlar yaratan vadiler, nemli ormanlara özgü çok sayıda ağaç ve ağaççık türüne ev sahipliği yapıyor.

Şimşir, kayacık, üvez, Türk fındığı, gürgen, mürver, akçaağaç ve çobanpüskülü bu türler arasında bulunuyor. Ayrıca 12 gövdeli ve 35-40 metre boyundaki dev kayın ağaçları da doğal anıt olarak koruma altına alınmış durumda.

Bu alanlar, bölgeyi ziyaret eden bilim insanları tarafından 'doğal arboretum' olarak tanımlanıyor.

40 Memeli Ve 129 Kuş Türüne Ev Sahipliği Yapıyor

Milli Park ve tampon alanı, tehdit altındaki hayvan türlerine yaşam alanı oluşturması nedeniyle biyolojik açıdan da büyük önem taşıyor.

Türkiye'de bulunan 132 memeli türünün 40'ı bu bölgede yaşamını sürdürüyor. Bu türler arasında ayı, kurt, çakal, yaban domuzu, sansar ve sincap gibi memelilerin yanı sıra vaşak, su samuru, geyik ve karaca gibi tehlike altındaki hayvanlar da bulunuyor.

Alanda ayrıca 38 familyaya mensup 129 kuş türü kaydedilmiş durumda. Bu kuş türlerinin 46'sı tehdit altında bulunuyor.

Ulusal Ve Uluslararası Öneme Sahip

Küre Dağları Milli Parkı, ulusal açıdan Önemli Bitki Alanı (ÖBA) ve Önemli Doğa Alanı niteliği taşıyor. Alan, ulusal düzeyde tehlike altında bulunan 12 bitki taksonunu barındırıyor. Bunlardan biri Alnus glutinosa ssp. glutinosa olarak belirtiliyor.

Küre Dağları aynı zamanda Türkiye ormanlarının 9 sıcak noktasından biri olarak gösteriliyor. Bölge; zengin peyzaj çeşitliliği, habitat çeşitliliği ve tür çeşitliliğiyle öne çıkıyor. Alanda 675 bitki, 40 memeli ve 129 kuş türünün bulunması bölgenin biyolojik zenginliğini ortaya koyuyor.

Uluslararası açıdan da önemli bir konuma sahip olan Küre Dağları, WWF'nin doğa koruma açısından küresel düzeyde öncelikli ekolojik bölgelerinden biri olan 'Kuzey Anadolu ve Kafkasya Ilıman Kuşak Ormanları' içerisinde yer alıyor.

Avrupa ormanlarının sıcak noktalarından biri olarak kabul edilen bölge, Avrupa'nın 100 orman sıcak noktasından biri olma özelliğini taşıyor. Karadeniz Ilıman Kuşağı'ndaki nadir nemli-karstik ormanların en iyi örneklerinden bazılarını bünyesinde barındırıyor.

Küresel düzeyde nesli tehlike altında bulunan iki bitki taksonu, Acer cappadocicum var. stenocarpum ve Trifolium euxinum, bu sahada bulunuyor. Avrupa düzeyinde nesli tehlike altında olan 33 bitki taksonu da yine bu bölgede yer alıyor.

Karstik Yapısıyla Dikkat Çekiyor

Milli Park, tamamen plato karakterinde olup doğu-batı doğrultusunda uzanıyor ve yakın çevresi için fiziksel ve sosyal anlamda bir eşik niteliği taşıyor.

Bu nedenle milli parkın yer aldığı alan üzerinde herhangi bir yerleşim alanı bulunmuyor. Sosyal hayat ise milli parkın yakın çevresinde devam ediyor.

Milli Park proje alanının jeolojisi ile biyolojik zenginliği birbirleriyle yakından ilişkili durumda.

Küre Dağları Milli Parkı'nın iyi korunmuş karstik ekosistemleri, küresel düzeyde oldukça ender ve doğa koruma açısından büyük önem taşıyor. Milli park ve yakın çevresi Batı Karadeniz Karst Kuşağı içerisinde yer alıyor.

Karstik kuşakta karst jeomorfolojisinin ulusal ve uluslararası düzeyde ilgi çekici örnekleri oluşmuş durumda. Bu karstik şekiller içerisinde özellikle kanyonlar, boğazlar, mağaralar ve düdenler görülmeye değer doğal unsurlar arasında bulunuyor.

Valla Kanyonu

Pınarbaşı ilçesinin 26 kilometre kuzeyindeki Muratbaşı Köyü yakınlarında bulunan Valla Kanyonu, Devrekani Çayı ile Kanlıçay'ın buluştuğu yerde başlıyor.

Kanyonun başlangıç noktasına yaklaşık 1,5 kilometrelik oldukça eğimli bir patikayla ulaşılıyor.

Kanyonun iki tarafındaki kayalık uçurumların yüksekliği 800 ile 1200 metre arasında değişiyor. Bu kayalık alanlar kartal, şahin ve akbaba gibi yırtıcı kuşlara da ev sahipliği yapıyor.

Ilgarini Mağarası

Sorkun Yaylası'nda bulunan Ilgarini Mağarası'nın uzunluğu 858 metre, derinliği ise 250 metre olarak belirtiliyor.

Roma ve Bizans dönemlerinde iskan alanı ve dini amaçlarla kullanılan mağarada yapı kalıntıları, seramik ve küp parçaları, su sarnıcı, su kuyusu, ardıç ağacından yapılmış lahitler, şapel ve fırın kalıntıları bulunuyor.

Ilıca Şelalesi

Pınarbaşı ilçesine bağlı Ilıca Köyü sınırları içerisinde bulunan Ilıca Şelalesi'nde su, yaklaşık 15 metre yükseklikten dökülerek doğal bir havuz oluşturuyor.

Doğal güzelliğiyle dikkat çeken şelale, milli park çevresinde ziyaret edilmesi gereken önemli alanlar arasında bulunuyor.

Ilıca Hamamı

Pınarbaşı ilçesine bağlı Ilıca Köyü içerisinde Bizanslılardan kaldığı belirtilen tarihi bir hamam kalıntısı bulunuyor.

Tarihi ve kültürel değeri bulunan yapı, bölgenin geçmişten günümüze taşıdığı önemli izler arasında yer alıyor.

Horma Kanyonu

Küre Dağları Milli Parkı'nın önemli doğal alanlarından biri olan Horma Kanyonu, 3,5 kilometre uzunluğa sahip.

Kanyonun içerisinden Zara Çayı geçiyor. Doğal yapısı ve çevresindeki orman dokusuyla bölgenin önemli rekreasyon alanları arasında bulunuyor.

Zengin Kültürel Değerler

Milli parkın yakın çevresi yalnızca doğal güzellikleriyle değil, zengin ve çeşitli folklorik değerleriyle de dikkat çekiyor.

Zengin halk müziği, giyim-kuşamdaki özgünlük ve yöresel mutfak, bölgenin halk kültürünün en önemli unsurları arasında yer alıyor.

Bunun yanı sıra bölgedeki yerleşimlerde bulunan konutlar da geleneksel mimarinin özgün örneklerini oluşturuyor. Bu yapıların büyük bölümünde ahşap malzeme kullanılmış olması, bölgenin geleneksel mimari karakterini ortaya koyuyor.

Doğa Turizmine İlgi Artıyor

1990'lı yıllardan itibaren Türkiye'de doğa gezilerine olan ilginin artması ve Küre Dağları'nın son yıllarda daha fazla tanınmaya başlaması, bölgeyi ziyaret eden doğaseverlerin sayısında da artış yaşanmasını sağladı.

Özellikle İstanbul ve Ankara gibi büyük kentlerden gelen doğa ziyaretçilerinin sayısının arttığı Küre Dağları'nda, ziyaretçilere yönelik konaklama ve rehberlik gibi çeşitli hizmetler gerçekleştiriliyor.

Doğal güzellikleri, biyolojik çeşitliliği, karstik yapıları, tarihi kalıntıları ve kültürel değerleriyle Küre Dağları Milli Parkı, Batı Karadeniz'in doğa turizmi açısından öne çıkan bölgelerinden biri olmayı sürdürüyor.