Türk Kadınının Kahramanlık Timsali

Kurtuluş Savaşı'nda işgal görmemesine rağmen nüfusuna oranla en çok şehit veren Kastamonu, Milli Mücadele döneminde verdiği mücadeleyle tarihe geçti. Stratejik konumu nedeniyle büyük önem taşıyan İnebolu ise Mustafa Kemal Atatürk'ün 'Gözüm Sakarya'da, kulağım İnebolu'da' sözlerine muhatap oldu.

Türk istiklalinin mihenk taşlarından biri olarak görülen İnebolu, Kurtuluş Savaşı sırasında Anadolu'ya ulaştırılan silah ve cephanenin cephelere taşınmasında önemli bir rol üstlendi.

Bu mücadelede adı öne çıkan isimlerden biri de Şerife Bacı oldu. Ağır kış şartlarında cephane yüklü kağnısıyla İnebolu'dan Kastamonu Kışlası'na doğru yola çıkan Şerife Bacı, taşıdığı cephaneleri korumak ve kızı Elif'i soğuktan kurtarmak için verdiği mücadeleyle tarihe geçti.

'Köyün sütannesi' olarak bilinen Şerife Bacı, top mermileri ve kızı Elif'i korumak uğruna kendini feda ederek 21 yaşında donarak şehit oldu.

İstiklal Yolu'nda Büyük Mücadele

Kastamonu, düşman işgaline uğramamasına rağmen Milli Mücadele döneminde eli silah tutan kadın, erkek ve hatta çocuk yaşta birçok kişi cepheye koştu. Cephe gerisinde kalanlar ise İstanbul'dan İnebolu'ya çıkarılan silah ve cephanenin Kastamonu üzerinden Ankara'ya ulaştırılması için yollara çıktı.

İstanbul'dan düşman işgalindeki depolardan kaçırılan silah ve cephane, geceleri kayıklar ve motorlarla İnebolu'ya getiriliyordu. Ambarlara taşınan cephanelerin Kastamonu üzerinden Ankara'ya sevk edilmesi gerekiyordu.

Ağırlaşan kış şartları, genişleyen cepheler ve artan mühimmat ihtiyacı nedeniyle taşıma işleri büyük güçlüklerle yürütülüyordu.

Bir akşam köyde tellal tarafından halka, her haneden bir kağnının Kastamonu'ya yük taşımak üzere yola çıkacağı duyuruldu. Köy muhtarı da köy odasında yaptığı konuşmada, İnebolu'ya getirilen cephane ve top mermilerinin cepheye taşınması için çevre köylere görev verildiğini açıkladı.

İnebolu'dan 80 kağnı cephane yüklenerek Kastamonu'ya doğru yola çıkacaktı. Muhtar, kağnı taşıyacakların listesini okudu. Şerife Bacı da yola çıkacak isimler arasında yer aldı.

Şerife Bacı'nın Son Yolculuğu

Yolculuğun en zor bölümleri İnebolu'nun İkiçay ve Çatalçeşme bölgeleri ile Topçuoğlu, Kayguncak ve Küre-Ecevit yokuşlarıydı. Çamur ve dik yokuşlar nedeniyle kağnılar büyük güçlüklerle ilerliyordu.

Tarih 1921 yılının Aralık ayını gösterirken aniden bastıran kar yolları kapladı. Köyde bakacak kimsesi bulunmadığı için bebeği Elif ile yola çıkan Şerife Bacı, top mermilerinin arasında kızına yer hazırladı. Sırtındaki yün yorganı hem cephaneyi hem de kızını koruyacak şekilde üzerlerine örttü.

Şerife Bacı'nın aklında iki şey vardı: Cephaneyi sağlam şekilde kışlaya ulaştırmak ve kızı Elif'i dondurucu soğuktan korumak.

Şerife Bacı, kağnının başına geçerek 'Bismillah' diyerek öküzleri çekmeye başladı. Ancak ilerleyen saatlerde soğuk giderek etkisini artırdı. Kağnıyı çeken öküzlerin birkaç kez kar ve tipi nedeniyle yere çökmesine rağmen Şerife Bacı yoluna devam etti.

Öndekiler uzaklaşırken arkadan gelenler de onu geçerek yollarına devam etti. Bir süre sonra kağnı yeniden durdu. Hava buz gibi olmuş, Şerife Bacı'nın direnci giderek azalmıştı.

Ayağa kalkıp yoluna devam etmek isteyen Şerife Bacı'nın artık takati kalmamıştı. Son bir hamleyle kazağını çıkararak cephanelerin üzerine örttü. Kızı Elif'in donmaması için ona sıkıca sarıldı.

Taşıt kolu Kastamonu Kışlası'nın önüne ulaştığında bir kağnının eksik olduğu fark edildi. Gece karanlığında yaklaşık 150-200 metre geride kalan kağnının ilerlemediği görüldü.

Kışladaki askerler kağnının yanına ulaştığında, cephane ve kızı uğruna kendini feda eden Şerife Bacı'nın donarak şehit düştüğü anlaşıldı.

Şehit Şerife Bacı'nın naaşı alaca önlüğü ve başındaki benli örtüsünden teşhis edildi. Seydiler köyünden hemşehrilerine gösterilen Şerife Bacı, köylüler tarafından köyüne götürüldü.

Mezarının yeri bilinmeyen Şerife Bacı için Seydiler Belediyesi tarafından ilçede bulunan Şehitler Anıtı'nda gıyabi mezarlık yapıldı.

İnebolu'ya İstiklal Madalyası Verildi

Anadolu'nun lojistik merkezlerinden biri olan İnebolu Limanı'na getirilen mühimmatın kağnı arabalarıyla İstiklal Yolu üzerinden cepheye ulaştırılmasında gösterilen üstün başarı nedeniyle İnebolu'ya beyaz şeritli İstiklal Madalyası verildi.

Türk Kurtuluş Savaşı boyunca İnebolu'ya deniz yoluyla gelen cephanenin kağnılarla cepheye ulaştırılmasında kullanılan 344 kilometrelik yola 'İstiklal Yolu' adı verildi.

Şerife Bacı'nın Anısı Yaşatılıyor

Kurtuluş Savaşı'ndaki mücadelesiyle sembol isimlerden biri haline gelen Şerife Bacı'nın anısına Kastamonu Cumhuriyet Meydanı'nda heykel yaptırıldı.

Cumhuriyetin 50. yılı nedeniyle 1973 yılında Seydiler Belediye binası önüne Şerife Bacı'nın rölyefi yaptırıldı. Şerife Bacı'nın anıtı ayrıca İnebolu sahilinde bulunan parka da yapıldı.

Tarihe adını yazdıran Şerife Bacı'nın adı çeşitli kurumlara da verildi. Bunlar arasında Şehit Şerife Bacı İlköğretim Okulu, Şerife Bacı Öğretmen Evi, Kastamonu Şerife Bacı Devlet Hastanesi, Kastamonu Şerife Bacı Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi ile İstanbul Büyükşehir Şerife Bacı Lisesi yer alıyor.