Türkiye'de Bir İlk! Kastamonu'yu Eşsiz Kılan Tarihi Miras

Türk Kurtuluş Savaşı'nın kazanılmasında cephede verilen mücadelenin yanı sıra lojistik destek de hayati önem taşıdı. İstanbul ve yurt dışından gizlice temin edilen silah, cephane ve askeri malzemelerin Anadolu'ya ulaştırılmasında Karadeniz'in en kritik kapısı olan İnebolu Limanı ile bu mühimmatın cepheye taşındığı Kastamonu, Milli Mücadele'nin görünmeyen kahramanları arasında yer aldı.

Bu tarihi rol nedeniyle Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), hem Kastamonu'yu hem de İnebolu'yu İstiklal Madalyası ile onurlandırdı. Böylece Kastamonu, Türkiye'de hem il merkezi hem de aynı il sınırları içerisindeki ilçesi İstiklal Madalyası alan tek şehir olarak tarihe geçti.

İnebolu, Kurtuluş Savaşı'nın Cephane Kapısı Oldu

Mondros Mütarekesi'nin ardından İstanbul'daki silah ve mühimmatın önemli bölümü gizlice Karadeniz üzerinden İnebolu'ya taşındı. Limana ulaşan cephaneler, İnebolulu kayıkçılar tarafından büyük risk altında kıyıya çıkarıldı.

Daha sonra bu mühimmat; kadın, erkek, yaşlı ve çocuk demeden halkın omuzlarında, kağnılarla ve yük hayvanlarıyla İnebolu-Küre-Seydiler-Kastamonu güzerghını takip ederek Ankara ve Batı Cephesi'ne ulaştırıldı. Yaklaşık üç yıl boyunca aralıksız sürdürülen bu taşımacılıkta hiçbir ücret talep edilmedi ve tamamen gönüllülük esasıyla hareket edildi.

Yunan Donanmasının Bombardımanı Bile Sevkiyatı Durduramadı

İnebolu'nun stratejik önemini fark eden Yunan donanması, 9 Haziran 1921'de limanı savaş gemileriyle bombaladı. Amaç, Anadolu'ya silah girişini durdurmaktı.

Ancak bombardıman öncesinde cephaneler güvenli bölgelere taşındı. Halk, saldırıya rağmen sevkiyata ara vermedi ve cephaneler yeniden İstiklal Yolu üzerinden cepheye ulaştırıldı. Bu direniş, Milli Mücadele'nin lojistik başarısının simgelerinden biri olarak tarihe geçti.

İstiklal Yolu, Bağımsızlığın En Kritik Hattı Oldu

İnebolu Limanı'ndan başlayan ve Kastamonu üzerinden Ankara'ya uzanan yaklaşık 344 kilometrelik İstiklal Yolu, Kurtuluş Savaşı boyunca Anadolu'nun en önemli ikmal güzerghı olarak kullanıldı.

Silah, cephane, yiyecek, giyecek ve askeri malzemeler bu yol üzerinden cepheye ulaştırılırken, Kastamonu halkı da savaşın yükünü omuzlayan şehirlerin başında geldi. Şerife Bacı'nın donarak şehit olması, bu fedakrlığın en unutulmaz sembollerinden biri oldu.

İnebolu'ya Verilen İlk İstiklal Madalyası

TBMM'nin 11 Şubat 1924 tarihli 99'uncu birleşiminde kabul edilen 66 sayılı Kanun ile İnebolu Mavnacılar Loncası, Milli Mücadele'deki üstün hizmetleri nedeniyle Beyaz Şeritli İstiklal Madalyası ve beratla ödüllendirildi.

Bu madalya yalnızca loncaya değil, kayıkçıların şahsında bütün İnebolu halkının fedakrlığının bir simgesi olarak kabul edildi.

Arşivler yeni gerçeği ortaya çıkardı: İnebolu'nun ikinci madalyası

2026 yılında TBMM arşivlerinde yapılan ayrıntılı incelemelerde bugüne kadar kamuoyunca bilinmeyen önemli bir belgeye ulaşıldı.

Araştırmalar sonucunda, TBMM'nin 17 Kasım 1924 tarihli kararıyla İnebolu Piyade Kayıkçı Loncası'nın da ikinci bir İstiklal Madalyası ile ödüllendirildiği tespit edildi. Böylece İnebolu'nun bir değil iki ayrı İstiklal Madalyası aldığı resmi belgelerle doğrulanmış oldu.

Kastamonu Neden Ayrıca İstiklal Madalyası Aldı?

Kastamonu yalnızca İnebolu Limanı'nın bulunduğu il değildi.

Cephanelerin güvenli şekilde cepheye ulaştırılmasını sağlayan organizasyonun merkezi konumundaydı. İnebolu'dan başlayan sevkiyat Kastamonu üzerinden devam ediyor, halk geceli gündüzlü çalışarak kağnılarla mühimmatı Ankara'ya ulaştırıyordu.

Bu topyekûn fedakrlık nedeniyle TBMM tarafından Kastamonu da İstiklal Madalyası ile onurlandırıldı ve Milli Mücadele'nin lojistik kahramanları arasında yer aldı.

Türkiye'de Benzeri Bulunmuyor

Bugün Türkiye'de Kahramanmaraş, Gaziantep ve Şanlıurfa şehirleri ile Kastamonu ve İnebolu, Milli Mücadele'deki üstün hizmetleri nedeniyle İstiklal Madalyası ile onurlandırılan yerleşimler arasında bulunuyor.

Ancak Kastamonu'yu diğerlerinden ayıran en önemli özellik, hem ilin hem de aynı il sınırları içerisindeki ilçesi İnebolu'nun İstiklal Madalyası taşımasıdır. Ayrıca 2026 yılında ortaya çıkarılan ikinci madalya belgesiyle İnebolu, iki ayrı İstiklal Madalyası bulunan tek ilçe olma özelliğini de resmen pekiştirmiştir.