Kastamonu'nun Coğrafi İşaretli Ürünleri Hangileri? Neden Tescillendi?
Anadolu'nun en zengin gastronomi ve el sanatları mirasına sahip şehirlerinden biri olan Kastamonu, coğrafi işaretli ürün sayısıyla Türkiye'nin öne çıkan illeri arasında yer alıyor.
Anadolu'nun en zengin gastronomi ve el sanatları mirasına sahip şehirlerinden biri olan Kastamonu, coğrafi işaretli ürün sayısıyla Türkiye'nin öne çıkan illeri arasında yer alıyor. Yüzyıllardır aynı yöntemlerle üretilen lezzetler, el sanatları ve tarımsal ürünler; hem kültürel mirasın korunması hem de ekonomik değer oluşturması amacıyla Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescilleniyor. Peki Kastamonu'nun coğrafi işaretli ürünleri hangileri ve neden bu ürünler tescil edildi?
Coğrafi İşaret Neden Veriliyor?
Coğrafi işaret; bir ürünün belirli bir yöreyle özdeşleştiğini, ününü, kalitesini veya karakteristik özelliklerini bulunduğu coğrafyadan aldığını gösteren resmi tescil sistemi olarak biliniyor. Bu sistem sayesinde hem üreticiler korunuyor hem de tüketici, satın aldığı ürünün gerçek yöresel ürün olduğundan emin olabiliyor. Ayrıca geleneksel üretim yöntemlerinin gelecek nesillere aktarılması da amaçlanıyor.
Son yıllarda yapılan başvurularla birlikte Kastamonu'nun tescilli coğrafi işaretli ürün sayısı 30'un üzerine çıktı. Şehir; gastronomiden tarıma, el sanatlarından dokumacılığa kadar çok farklı alanlarda tescilli ürünlere sahip olmasıyla öne çıkıyor.
Kastamonu'nun Tescilli Coğrafi İşaretli Ürünleri
Kastamonu'nun Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenen başlıca coğrafi işaretle tescillenen ürünleri arasında, Taşköprü Sarımsağı, Kastamonu Çekme Helvası, Tosya Pirinci, Devrekani Hindi Banduması, Kastamonu Siyez Buğdayı, Cide Tarhanası, Kastamonu Simidi, Araç Kül Çöreği, Kastamonu Pastırması, İhsangazi Ekşili Pilavı, Kastamonu Kestane Balı, Taşköprü Kuyu Kebabı, Kastamonu Taş Baskı Dokuması, Kastamonu Tiridi (Simit Tiridi), Daday Etli Ekmeği, Kastamonu Siyez Bulguru, Pınarbaşı Kara Çorbası, Tosya Kıstısı, Kastamonu Eğşisi, Çatalzeytin Fındık Şekeri, Kastamonu Örme Fanilası, Cide Ceviz Helvası, Evrenye Bıçağı, Kastamonu Üryani Eriği, Araç Akdene Göce Çorbası, Kastamonu Çarşaf Bağı, Devrekani Cırık Tatlısı, Tosya Kıl Telası, Kastamonu Siyez Unu, Azdavay Yöresel Giysileri, İnebolu Kuzu Kestanesi, Kastamonu Kuzu Kestanesi, Tosya Bıçkısı ve Kastamonu Maroon Marinace Mermeri yer alıyor.
Kastamonu Çekme Helvası, kendine özgü çekme tekniği ve kıvamıyla, Taşköprü Sarımsağı, yüksek aroması, raf ömrü ve iklim koşullarından kaynaklanan kalite farkıyla, Siyez Buğdayı, yaklaşık 12 bin yıllık geçmişi bulunan genetik yapısını büyük ölçüde koruyan ata tohumu olması nedeniyle, Tosya Pirinci, Devrez Vadisi'nin toprak yapısı ve sulama koşullarının ürüne kattığı kalite sayesinde, Kastamonu Simidi, taş fırınlarda pişirilmesi ve pekmezli üretim yöntemiyle, Kastamonu Tiridi, simit kullanılarak hazırlanan geleneksel sunumu nedeniyle, Kastamonu Pastırması, yöreye özgü üretim ve kurutma teknikleriyle, Kastamonu Kestane Balı, bölgedeki zengin kestane ormanlarından elde edilen karakteristik aromasıyla, Evrenye Bıçağı, tamamen el işçiliğiyle üretilmesi ve yüzyıllardır sürdürülen ustalık geleneği nedeniyle tescil edildi.
El Sanatları Da Koruma Altında
Kastamonu yalnızca mutfağıyla değil, geleneksel el sanatlarıyla da dikkat çekiyor.
Kastamonu Taş Baskı Dokuması, doğal ahşap kalıplarla yapılan baskı tekniğini yaşatırken, Kastamonu Çarşaf Bağı ise tamamen el emeğine dayanan düğümleme sanatıyla kültürel mirasın önemli örnekleri arasında gösteriliyor. Kastamonu Örme Fanilası ve Azdavay Yöresel Giysileri de geleneksel dokuma kültürünü yaşatan ürünler arasında bulunuyor.
Coğrafi İşaret Ekonomiye De Katkı Sağlıyor
Coğrafi işaret tescili yalnızca kültürel mirası korumakla kalmıyor. Ürünlerin katma değerini artırıyor, kırsalda üretimin devam etmesini teşvik ediyor, taklit ürünlerin önüne geçiyor ve turizme de önemli katkı sunuyor. Özellikle Kastamonu gibi gastronomi ve kültür turizmi açısından güçlü potansiyele sahip şehirlerde coğrafi işaretler, yerel kalkınmanın önemli araçlarından biri olarak görülüyor.
