Geleneksel Sanatlar Tarih Oluyor

Kastamonu'nun tarihi noktalarından biri olan İsmailbey Medresesi El Sanatları Çarşısı’nda faaliyet gösteren el sanatları öğretmeni Perihan Saka, bölgedeki esnafın yaşadığı sorunları anlattı. Yıllardır geleneksel el sanatlarını yaşatmaya çalıştıklarını belirten Perihan Hanım, unutulmaya yüz tutmuş mesleğine sahip çıkıyor.

Kastamonu'nun kültürel mirasını yaşatan Saka; “Bazı ürünler 150 yıllık. Bunların alternatifi yok, tek üretici benim. Elimden geldiğince özel siparişler için yardımcı oluyorum ama her ürün tamamen el emeği olduğu için süreç uzun. Bazı geleneksel işler bitmek üzere. Tırnak düğümü, dokuma gibi işler artık yapılmıyor. Yapan azaldı, talep de düştü” şeklinde konuştu.

Kastamonu’nun tarihi noktalarından biri olan İsmailbey Medresesi El Sanatları Çarşısı’nda faaliyet gösteren el sanatları öğretmeni Perihan Saka, bölgedeki esnafın yaşadığı sorunları anlattı. Yıllardır geleneksel el sanatlarını yaşatmaya çalıştıklarını belirten Perihan Hanım, unutulmaya yüz tutmuş mesleğine sahip çıkıyor.
İlimizin kültürel mirasını yaşatan Saka, “El dokuması, taş baskı, tırnak düğümü gibi unutulmaya yüz tutmuş mesleklerin eğitimini verdim. 1995’ten 2017’ye kadar El Sanatları Eğitim Merkezi ve Halk Eğitim’de görev yaptım. 2017 yılında emekli oldum, şimdi kendi işimi devam ettiriyorum. Burada böyle üretim yapmaya çalışıyoruz. Doğal taşlarımız da imalattır, yine kendi tasarımlarımız. Marka tescilli, patentlidir. Paketlemesine, ambalajına, tasarımına kadar her şey bize ait, yani tamamen kendimiz yapıyoruz. 22 yıldır, hep buradaydım. Burada bulunan her şeyi kendim üretiyorum. El dokuması kumaşlardan kıyafet yapıyorum. 70-80 yıllık kumaşları yeniden değerlendiriyorum. Taş baskı, el dokuması masa örtüleri, bindallılar… Hepsi el emeği. Bazı ürünler 150 yıllık. Bunların alternatifi yok, tek üretici benim. Elimden geldiğince özel siparişler için yardımcı oluyorum ama her ürün tamamen el emeği olduğu için süreç uzun. Bazı geleneksel işler bitmek üzere. Tırnak düğümü, dokuma gibi işler artık yapılmıyor. Yapan azaldı, talep de düştü” şeklinde konuştu.

‘Esnaf Çok Mağdur Durumda’

Turistlerin bölgeye geldiğini ancak yeterince vakit geçirmediğini söyleyen Perihan Saka, “Zaman zaman uğruyorlar ama rehberler çok durdurmuyor. Kısa süreli getirip götürüyorlar. Alışverişe fırsat kalmıyor. Bazen girişe bırakıyorlar, bazen hiç uğramadan geçip gidiyorlar. Yabancı turist nadiren geliyor. İtalyan, Alman gibi turistler çok az. Genelde Türkiye’den gelen tur grupları var. Yabancı turlar neredeyse hiç gelmiyor, bireysel gelenler oluyor. Buranın canlandırılmaması, özellikle İsmailbey Külliyesi’nin tanıtım eksikliği… Herkes aynı şeyden şikayetçi. Derdimizi söylüyoruz ‘tamam siz de düşünün, biz de çözüm için düşünelim’ diyorlar ama icraat yok. Tur geliyor ama esnafa uğramıyor. Ayrıca kokartlı rehber sorunu da var. Yerel rehberlere zamanında ceza uygulamaları olmuştu, şimdi değişti ama yine de turlar belirli yerlere yönlendiriliyor. Sıkıntımızı, derdimizi sürekli söylüyoruz ama icraat yok. Dinliyorlar ama çözüm üretilemiyor. Çoğu esnaf zor durumda. Yoğunluk var ama alışveriş yok. Birçok kişi dükkan kapatmayı düşünüyor, bazıları kapattı bile. Bölgede otel sıkıntısı var. Gelen turlar günübirlik geliyor, kalmadan gidiyorlar. Bu da ekonomiyi etkiliyor. 9 ay iş hiç olmaz, kışın hiç olmaz. Yazın 2-3 ay biraz hareket oluyor. Esnaf çok mağdur durumda” dedi.

İsmailbey Medresesi’nin tarihi önemine de dikkat çeken Perihan Saka, medresenin yaklaşık 647 yıllık geçmişe sahip olduğunu belirterek, “Fatih Sultan Mehmet’in dayısı tarafından yaptırılan bu medresede astronomi, matematik ve fizik eğitimi verilmiş. Ortadaki havuzda yıldızların hareketleri gözlemlenirmiş. İlk geldiğimizde burası bakımsız durumdaydı. Çamur içindeydi, her yer harap haldeydi. Bizler emek vererek burayı yeniden canlandırdık” diye konuştu.