Valla Kanyonu Neden Dünyanın En Derin Kanyonları Arasında?

Kastamonu'nun Pınarbaşı ilçesinde, Küre Dağları'nın içerisinde yer alan Valla Kanyonu, Türkiye'nin en dikkat çekici doğal oluşumları arasında bulunuyor. Devrekani Çayı ile Kanlıçay'ın birleştiği noktadan başlayan kanyon, Cide yönüne doğru uzanıyor.

Yaklaşık 12 kilometre uzunluğa sahip olan Valla Kanyonu'nun en dikkat çekici özelliği ise derinliği. Kanyonun iki tarafındaki kayalık duvarların yüksekliği yer yer 1.200 metreye ulaşıyor. Bazı yerel resmî kaynaklarda bu yükseklik 1.300 metreye kadar veriliyor.

Bu olağanüstü yapı nedeniyle Valla Kanyonu, dünyanın en derin ve geçişi en zor ikinci kanyonlarından biri olarak değerlendiriliyor.

Valla Kanyonu Neden Bu Kadar Derin?

Valla Kanyonu'nun bugünkü görünümü, kısa sürede oluşmuş bir doğal yapı değil. Kanyonun bulunduğu Küre Dağları, Batı Karadeniz Karst Kuşağı içerisinde yer alıyor.

Bölgede milyonlarca yıllık jeolojik süreçlerin etkisiyle kayaçların aşınması, suların oluşturduğu vadiler ve karstik yapıların gelişmesi sonucunda son derece derin ve sarp kanyonlar meydana geldi.

Valla Kanyonu da bu doğal sürecin en çarpıcı örneklerinden biri. Yapılan jeomorfolojik araştırmalarda kanyonun karstik vadi özelliği gösterdiği ve oluşumunda aşınım süreçlerinin önemli rol oynadığı belirtiliyor. Devrekani Çayı ve Kanlıçay'ın birleştiği bölgede başlayan kanyon, zaman içerisinde suyun ve doğal aşındırma süreçlerinin etkisiyle bugünkü derin yapısına kavuştu.

Yani Valla'nın derinliği yalnızca yüksek kayalıklardan ibaret değil. Kanyonun jeolojik yapısı, suyun aşındırıcı etkisi ve bölgenin karstik özellikleri bir araya gelerek bu olağanüstü manzarayı ortaya çıkarıyor.

12 Kilometrelik Dev Doğal Koridor

Valla Kanyonu, Pınarbaşı'nın yaklaşık 26 kilometre kuzeyindeki Muratbaşı köyü yakınlarında bulunuyor.

Kanyon, Devrekani Çayı ile Kanlıçay'ın buluştuğu noktadan başlayarak Cide istikametine doğru ilerliyor. Uzunluğu farklı kaynaklarda yaklaşık 10 ila 12 kilometre arasında veriliyor. Akademik çalışmalarda ise kanyonun uzunluğu 12 kilometre olarak belirtiliyor. Kanyonun başlangıç noktasına ulaşmak için yaklaşık 1,5 kilometrelik orman içi ve oldukça eğimli bir patikadan geçmek gerekiyor.

Buraya ulaşıldığında ise ziyaretçileri yüzlerce metre yükselen kayalık duvarlar karşılıyor.

Valla Kanyonu'na Neden Herkes Giremiyor?

Valla Kanyonu'nun etkileyici görüntüsünün arkasında oldukça zorlu bir doğa koşulu bulunuyor.

Kanyonun tamamını yürüyerek geçmek sıradan bir doğa yürüyüşü gibi düşünülmemeli. Sarp kayalıklar, su geçişleri, zorlu arazi ve kanyonun doğal yapısı nedeniyle geçiş ciddi deneyim ve uygun ekipman gerektiriyor.

Resmî bilgilere göre kanyonun içi profesyonel olmayan kişiler tarafından uygun ekipman olmadan geçilemiyor. Kanyonun giriş ve çıkış bölümlerinde ise yerel rehberler eşliğinde daha kısa yürüyüşler yapılabiliyor.

Bu özelliği de Valla'yı yalnızca manzarasıyla değil, zorluğuyla da dikkat çeken kanyonlardan biri haline getiriyor.

'Vahşi Cennet' Olarak Anılmasının Nedeni

Valla Kanyonu'nun ününün yayılmasında 1994 yılında yaşanan bir olayın da önemli bir yeri bulunuyor.

İstanbul Teknik Üniversitesi'nden gelen dört öğrenci, 1994 yılında kanyonda kayboldu. Öğrenciler ancak 14 gün sonra Cide tarafından kanyondan çıkabildi.

Yaşanan bu olayın ardından Valla Kanyonu daha geniş çevreler tarafından tanınmaya başladı. Öğrencilerin bölgeyi "Vahşi Cennet" olarak tanımlamasıyla birlikte kanyon, doğaseverlerin ilgisini daha fazla çekmeye başladı.

Bugün ise Valla Kanyonu, Kastamonu'nun doğa turizmi açısından en önemli noktalarından biri olarak öne çıkıyor. Kayalıklar yaban hayatına da ev sahipliği yapıyor Valla Kanyonu'nun dev kayalıkları yalnızca görsel açıdan dikkat çekmiyor.

Kanyonun sarp duvarları ve çevresindeki doğal alanlar çok sayıda yabani hayvan ve yırtıcı kuş için yaşam alanı oluşturuyor. Bölgede kartal, şahin, akbaba, atmaca ve doğan gibi yırtıcı kuşlara rastlanabiliyor. Bu durum Valla Kanyonu'nun yalnızca jeolojik açıdan değil, ekolojik açıdan da önemli bir doğal alan olduğunu gösteriyor.

Kanyonun içinde bulunduğu Küre Dağları Milli Parkı ise karstik yapıları, mağaraları, kanyonları, boğazları ve zengin orman ekosistemiyle dikkat çekiyor.

Valla Kanyonu Nerede?

Valla Kanyonu, Kastamonu'nun Pınarbaşı ilçesine bağlı Muratbaşı köyü sınırlarında bulunuyor.

Pınarbaşı ilçe merkezine yaklaşık 26 kilometre uzaklıkta olan kanyonun başlangıç bölümüne orman içerisindeki yaklaşık 1,5 kilometrelik patikadan ulaşılıyor.

Kanyonu yukarıdan görmek isteyenler için bölgede Muratbaşı Burgu Seyir Terası ve Kerte Seyir Terası olmak üzere iki seyir noktası bulunuyor. Böylece kanyonun zorlu ve tehlikeli bölümlerine girmeden bu dev doğal oluşumu görmek mümkün.

Peki Valla Kanyonu Gerçekten Dünyanın İkinci En Derin Kanyonu Mu?

Valla Kanyonu hakkında en çok merak edilen konulardan biri de bu.

Kanyon, Pınarbaşı ve Kastamonu'ya ilişkin resmî kaynaklarda dünyanın en derin ve geçişi en zor ikinci kanyonu olarak değerlendiriliyor. Kanyonun 800 ila 1.200 metre arasında değişen kayalık uçurumları ve yaklaşık 12 kilometrelik uzunluğu da bu tanımlamanın temelini oluşturuyor.

Ancak dünya genelindeki kanyonları "en derin" şeklinde sıralamak, kullanılan ölçüm yöntemine ve derinliğin hangi noktadan hesaplandığına göre değişebiliyor. Bu nedenle Valla için en güvenli ifade, dünyanın en derin kanyonları arasında gösterildiği ve yerel resmî kaynaklarda ikinci sırada değerlendirildiği şeklinde.

Kesin olan ise şu: Valla Kanyonu, yer yer 1.200 metreyi bulan kayalık duvarlarıyla son derece sıra dışı bir doğal oluşum.

Kastamonu'nun Saklı Devlerinden Biri

Valla Kanyonu'nu yalnızca "derin bir kanyon" olarak tanımlamak, bölgenin sahip olduğu doğal zenginliği anlatmaya yetmiyor.

Yaklaşık 12 kilometre boyunca uzanan kanyon; yüzlerce metre yüksekliğindeki kayalıkları, karstik yapısı, akarsuları, ormanları ve yaban hayatıyla Küre Dağları'nın en etkileyici noktalarından birini oluşturuyor. Bir tarafta yüzlerce metre yükselen kayalık duvarlar, diğer tarafta kanyonun derinliklerinden ilerleyen sular… Valla Kanyonu'nun asıl etkileyici tarafı da tam olarak burada ortaya çıkıyor.

Kastamonu'nun Pınarbaşı ilçesinde bulunan Valla Kanyonu, doğanın milyonlarca yıllık mücadelesinin ortaya çıkardığı dev bir doğal koridor olarak bugün hâlâ keşfedilmeyi bekleyen en çarpıcı alanlardan biri olma özelliğini taşıyor.