İnsan İsterse
Nefise Köylü
Çok sevdiğim ve değer verdiğim bir abimle sohbet ederken bana güzel bir öğüt verdi. Dedi ki; “Nefise, herkesin içinde iyilik ve kötülük bulunur. Ne sen çok iyisin ne de diğerleri çok kötü… İnsanlar nefslerini terbiye ettikleri ölçüde iyi ya da kötüler.”
Sonra da Necip Fazıl Kısakürek’in Sakarya Türküsü şiirinden bir kıta okudu;
“İnsan bu, su misali, kıvrım kıvrım akar ya;
Bir yanda akan benim, öbür yanda Sakarya.
Su iner yokuşlardan, hep basamak basamak;
Benimse alın yazım, yokuşlarda susamak.
Her şey akar, su, tarih, yıldız, insan ve fikir;
Oluklar çift; birinden nur akar, birinden kir.
Akışta demetlenmiş, büyük, küçük, kâinat;
Şu çıkan buluta bak, bu inen suya inat!”
Güzel ve kıymetli nasihatlerin üzerine bir de bu etkileyici dizeler gelince gözlerim doldu. Bazı anlar olurda kendini sınarsın ve daha iyi bir insan olamadığın için pişmanlık duyarsın ya tam olarak öyle bir an yaşadım.
İnsanı diğer canlılardan ayıran temel özellikler gelişmiş akıl ve soyut düşünce, konuşma ve dil yeteneği, ahlaki ve vicdani bilinç ile çevreyi kalıcı olarak değiştirme becerisidir. Bu yetiler, insanın olana körü körüne uyum sağlamak yerine olanı kendi amaçları doğrultusunda dönüştürmesini sağlar.
Bu bilimsel açıdan insanın varlık nedenini doğrudan açıklayan temel unsurdur. Şöyle bir bakıldığında tüm olanların insanın emrinde şekillendiği açık ve net görülür. Dinimizce de bu böyledir. Her şey insanın tabi olduğu nefs sınavına bağlıdır. Nedenler ve sonuçlar. Neden ve sonuçların doğrudan insanın kendisi tarafından kanaat getiriliyor olması.
İyilik ve kötülüğün özeti budur işte. İnsanın neye kanaat getirdiği, neyi eylem haline getirdiği…
Kötülük deyince benim aklıma direk vahşet, katliam, canilik, canlıların canına kıymak gelmiyor açıkçası. Bunlar en kötü noktası. Bunların öncesinde günlük hayatımıza sürekli sekte veren temel kötülükler var.
Bunlar iyi insanların tevazusu sayesinde tolere edilen ya da edilmeye çalışılan ama tolere edildikçe toplumun kanayan yarası haline gelen ve en sonunda en kötü noktasına kadar ilerleyen davranışlar.
1. Sırada bana göre emsalsiz kötülük listesinde açık ara en öne koşan KİBİR GELİYOR!
Din âleminde kibir, kişinin kendini başkalarından üstün görmesi, hakikati kabul etmemesi ve insanları küçük düşürmesidir. Şeytanın Hz. Adem'e secde etmeyip büyüklenmesiyle başlayan ilk günah olarak kabul edilir. İslam'da büyüklük ve ululuk yalnızca Allah'a mahsus bir sıfat olduğundan, kulun kibirlenmesi ağır bir vebal ve büyük günah sayılmıştır.
• Büyük Günah: Kalbinde zerre kadar kibir bulunan kişinin cennete giremeyeceği bildirilmiştir.
• Hakikate Engel: Kibirli insan, hakkı ve öğütleri kabul etmez.
• Şeytanî Özellik: İlk büyüklenme şeytandan kaynaklandığı için kibir, şeytanın yolu olarak görülür.
2. Sırada bana göre yine emsalsiz kötülüklerden olan TRİP ATMA, İLETİŞİMSİZLİK, ŞİKAYET ETME GELİR!
İslam dininde trip atmak, küsmek, surat asmak veya hakkını doğrudan söylemek yerine dolaylı yoldan tepki göstermek tasvip edilmez. Dinimiz açık ve net iletişimi, kırgınlıkların tatlılıkla giderilmesini tavsiye eder.
• Üç günden fazla küsmek yasaktır: Hz. Muhammed (S.A.V.), Müslümanların birbiriyle üç günden fazla küs kalmasını helal görmemiştir.
• Doğrudan iletişim esastır: Sorunlar gizli öfke veya triplerle değil, güzel bir dille ve konuşarak çözülmelidir.
• Kırıcı davranışlar menedilmiştir: Karşı tarafı üzmek, cezalandırmak veya huzursuz etmek için sessiz kalmak ya da tavır yapmak ahlaki olarak doğru bulunmaz.
3. Sırada Babamın da sık sık öğütlediği gibi insan olan arkadan iş çevirmez, namert olmaz, SİNSİ OLMAZ! SİNSİ İNSANLAR MÜNAFIKTIR!
İslam dininde sinsilik, hile, ikiyüzlülük (nifak) ve başkalarını aldatmak kesin olarak yasaklanmıştır. Dinimiz dürüstlüğü, samimiyeti ve açık sözlülüğü emreder; arkadan iş çevirmeyi veya sinsi davranışları büyük günah sayar.
• Açıklık: Müslümanın özü ve sözü bir olmalıdır.
• Aldatma Yasağı: Peygamberimiz "Bizi aldatan bizden değildir" buyurmuştur.
• Münafıklık: İkiyüzlülük ve sinsi düşmanlık Kur'an'da en sert şekilde kınanan huylardandır.
Bu liste bazı listeler gibi uzar uzar gider ama temel olan insanların bilinçli olarak tercih ettiği kötülüktür. Çünkü kötülük nefse kolay gelir, cazip gelir.
Gelelim yazımın başına, İNSAN İSTERSE İYİ OLABİLİR. İNSAN İSTERSE HERŞEY GÜZELLEŞEBİLİR.
İnsan isterse, güçlü gözüken kötülük, cılız iyiliğin karşısında yok olur gider.
Ama insan isterse…
