Hayatı Tek Bir Mevsime Göre Yargılamak
Kadriye Doğan
Bir zamanlar dört oğlu olan bir baba, çocuklarının olaylara ve insanlara karşı ne kadar çabuk hüküm verdiklerini fark eder. Onlara unutamayacakları bir ders vermek ister. Evlerinden oldukça uzakta bulunan bir armut ağacını görmeye gönderir; fakat her birini farklı bir mevsimde…
İlki kışın gider. Döndüğünde ağacın çirkin, kuru ve çatlak olduğunu anlatır. İkincisi baharda görür; ağaç yemyeşildir, tomurcuklarla doludur. Üçüncüsü yazın gider; ağaç çiçeklerle bezenmiş, kokusu büyüleyicidir. Dördüncüsü ise sonbaharda görür; dallar meyvelerle doludur, hayat taşmaktadır. Hepsi farklı şeyler anlatır. Ve aslında… hepsi haklıdır.
Baba çocuklarına şu gerçeği hatırlatır:
“Bir ağacı sadece bir mevsimde gördünüz. Bu yüzden tamamını değil, sadece bir parçasını biliyorsunuz.”
Bu hikâye, insanın en büyük yanılgılarından birine işaret eder: Hayatı tek bir zamana, tek bir duyguya, tek bir kırgınlığa göre değerlendirmek. Oysa hayat da insan da mevsimler gibidir. Bazen kış olur… İçimiz daralır, ilişkiler yorulur, umutlar solmuş gibi görünür.
Ama bu, her şeyin bittiği anlamına gelmez. Nitekim Yüce Allah şöyle buyurur:
“Şüphesiz zorlukla beraber bir kolaylık vardır. Gerçekten zorlukla beraber bir kolaylık vardır.” (İnşirah, 5-6)
Bu ayet, hayatın sadece kıştan ibaret olmadığını; her sıkıntının içinde, henüz görünmese bile bir baharın saklı olduğunu haber verir. İnsan çoğu zaman kışta hüküm verir.
Bir kırgınlık yaşar ve “Artık hiçbir şey güzel olmayacak” der. Bir acı yaşar ve “Bu hayat hep böyle” zanneder. Oysa henüz bahar gelmemiştir. Peygamber Efendimiz (S.A.V) sabrın değerini şu sözle ifade eder: “Sabır, musibetin ilk anında gösterilendir.”
Çünkü ilk anda insanın kalbi daralır, görüşü daralır, hükmü daralır. Sabır ise o dar anı genişletir… İnsana beklemeyi, görmeyi ve anlamayı öğretir. Bir insanı da tek bir anıyla değerlendiremeyiz. Bir hatasıyla, bir soğuk tavrıyla, bir eksikliğiyle hüküm veremeyiz. Çünkü belki o kişi henüz kendi kışındadır. Belki o da baharına ulaşamamıştır. Hayatın en büyük hikmetlerinden biri şudur: Hiçbir mevsim sonsuza kadar sürmez.
Kış geçer. Toprak uyanır. Ağaç yeniden yeşerir. Ve insan, sabrettiği yerden yeniden filiz verir. Bu yüzden, içinde bulunduğumuz zor bir zamanı hayatın tamamı gibi görmek en büyük yanılgıdır. Belki şu an sadece bir mevsimdesin… Ama Allah, hayatını dört mevsim olarak yaratmıştır. Ve unutma: Eğer kışta vazgeçersen, baharın umudunu, yazın güzelliğini, sonbaharın olgunluğunu kaçırırsın.
Sabret… Çünkü bazen en güzel meyveler, en uzun bekleyişlerden sonra gelir.
